Winsum mooiste dorp van Nederland

Pieterburen – Winsum | Pieterpad

Vooral niet het Pieterpad lopen. Dat was het idee. Te druk. Met, na 37 jaar, alleen al twintig wandelaars in één bus op één grijze zaterdagochtend in oktober. En nu gaat het toch gebeuren. Eén etappe. Na de proloog van tien kilometer, zodat de eerste drukte op het pad voorbij is.

Wat is het met die bakstenen in Groningen – ze lijken roder dan elders. Zo ook die van de Petruskerk in Pieterburen. Mooi is ook het groenige glas in lood van de ramen. De klok op de toren wijst met gouden wijzers half drie aan. Even schrikken we van de luidklok in de stilte rond de kerk.

Langs het Pieterbuurstermaar passeren we vier wandelaars. Het pad langs de waterloop die diep tussen hoge rietkragen ligt, kronkelt door een rechtlijnig landschap. Er staan hier beduidend meer bomen dan aan de noordkant van het dorp.

Bij boerderij Tjakemaheerd kruist de route het water over een hoogholtje, een hoge houten voetgangersbrug. De boerderij is typisch Gronings: de achterkant van de grote schuur is praktisch én mooi. Deze heeft verschillende boogramen en drie toegangen waarvan twee ook met bogen erboven.

Voorbij de weg passeert het pad nog zo’n monumentale boerderij, Huninga genaamd. Een paadje langs de lange schuur leidt naar een smal houten bruggetje naar het woonhuis. Symmetrisch met hoge ramen, een bordes en siersnijwerk boven de voordeur kijkt dit statig uit over het land.

Over asfaltwegen gaat het verder. De maaksters van het Pieterpad, Toos en Bertje, spreken in het routeboekje over concessies tussen rustige paden en geen grote omwegen. We nemen het voor lief. Met informatieblokken over ‘verpaarding‘ en een ‘compensatiesbosje’ blijft het boeiend.

Na vijf kilometer tekent Eenrum zich af met een molen, een kerk en opnieuw die rode bakstenen huisjes. De dertiende eeuwse kerk is protestants en sober wit van binnen met veel houtsnijwerk. In een raamnis hangt een schenkkan met twee tuiten boven de piscina, met ernaast een koperen wapenschild uit 1506.

In het hof rechts van de kerk laat een dikke treurbeuk al anderhalve eeuw zijn takken hangen. Het pad loopt het dorp uit langs de Hereweg met versierde notabelenhuizen met balkons en serres uit begin twintigste eeuw.

Voorbij een kanaal en provinciale weg volgt al snel het eenvoudigere dorpje Mensingeweer. Geen opvallende kerk langs het pad hier, maar wel een molen, bakstenen huisjes en kleine boerderijen. En een hoogholtje waarover de route het Mensingerweersterloopdiep kruist.

Over asfaltpaden volgt de route dit zeventiende eeuwse kanaal tot aan het Winsumerdiep. Tussen bomen en bosschages door zijn er vergezichten over uitgestrekte graslanden en akkers onder een steeds grijzere lucht. Bij boerderij Baatjeborg grazen schapen in een wei. Meeuwen en kraaien pikken er in een kale akker.

Bij Winsum zien we meer beesten. Een reiger en eenden bij de steile oevers van het diep, en rood- en zwartbont vee in de wei bij biologische kaasboerderij Kleikracht. Inmiddels beginnen de eerste spatten te vallen, maar Winsum is niet ver meer.

Het mooiste dorp van Nederland van 2020 volgens de ANWB is trots op haar titel. De route voert langs de hervormde dertiende eeuwse eenvoudige Obergum kerk, langs winkeltjes en café’s over de stenen boogbrug De Boog naar de Hoofdstraat.

Bij de molen verbinden vlaggenlijnen de oude school met de bistro, de opticien en natuurvoedingswinkel Fluitekruid. Een zelfgemaakte wegwijzer met zomerse kleuren wijst naar de apotheek, chocolaterie, winkels, pin en ‘food’. En het station, het einde van de wandeling.

Praktische informatie

Foto’s van etappe 1 van het Pieterpad