stadswandeling metmarie Zutphen

Monumentaal Zutphen | Rondom Zutphen

‘Het is een korte route, maar trekt u er gerust een paar uur voor uit.’ De beschrijving van de stadswandeling door Zutphen is duidelijk. Deze stad van nog geen vijftigduizend inwoners heeft meer dan zeventienhonderd jaar geschiedenis en een bijzondere sfeer.

Bij een informatiepaneel met een landkaart uit 1649 van Willem Blaeu lezen we over het ontstaan van de drie delen van de binnenstad: Oude Stad, Nieuwstad en Spittaalstad. De wandelroute bestaat uit aanwijzingen met verwijzingen naar nog 26 meer van zulke informatieteksten.

Voorbij de Molengracht en het voormalige Broederenklooster, waar ‘bibliotheek’ boven de kerkdeur staat, voert de route door straatjes met oude gepleisterde en bakstenen gevels achter plantenpotten en perkjes waar zonnestralen hun weg naartoe vinden.

Langs het Regionaal Archief met rode luiken, puddingfabriek De Padvinder, panden met namen als De Pijpenbacker en De drie Zwitsers met een glasblazerij ertussen ingeklemd loopt het naar de Groenmarkt met hoge oude gevels met bakstenen bogen boven de ramen.

Achter de Wijnhuistoren leidt de Lange Hofstraat naar het oude en nieuwe stadhuis en de Walburgiskerk, maar de route voert eerst nog een zijstraat in en door de Bakkerstraat en de Kuiperstraat langs stadspaleizen van adellijke Achterhoekse families.

De Burgerzaal van het Oude Stadhuis, waar vroeger vlees werd gekeurd en recht werd gesproken, is dicht helaas. Het Nieuwe Stadhuis is een ontwerp van architect Thomas Rau die het veel antroposofische elementen gaf, net als de stad die heeft.

Een rondje om de kerk leidt naar een beeld van Walburgis de beschermheilige van de stad wiens naam het gebouw draagt. Deze Engelse koningsdochter is patrones van landbouwers, schippers, zeelui en huisdieren en haar naam werd na haar dood ook aan het voorchristelijke meifeest verbonden.

Het ’s Gravenhof dat volgt is het oudste deel van Zutphen. Veel hierover is te zien en te lezen in het Stedelijk Museum dat hier samen met het Museum Henriëtte Polak in een van de oude stadspaleizen is gevestigd.

De route leidt de oude stad uit langs het Bourgonjebolwerk en vestingwerk de Bult van Ketjen. Langs de Bleek en de stadsmuur uit 1360 en met mooi zicht op de Walburgiskerk en al haar aanbouwen lopen we onder stadspoort Drogenapstoren door terug de Oude Stad in.

Over de Zaadmarkt met statige panden leidt de route onder een poort door met een heer met statige stok en een vrouw met steunstok. Het achterliggende Oude Bornhof was eerst voor armenzorg en later voor ouderenhuisvesting. Van de sloop ten behoeve van een parkeergarage werd het gered.

Via de Boompjeswal en de Oude Wand komt de route bij een Middeleeuwse waterpoort over de Berkel. Achter dit stukje oude stadsmuur vormt zich een rij van bezoekers die een tochtje met een fluisterboot over de rivier en de grachten willen maken.

De route loopt erlangs, rechtsaf over de brug en nogmaals rechtsaf door oude straatjes van de Nieuwstad. Oude katholieke gebouwen kenmerken het straatbeeld hier: een verzorgingshuis, meerdere scholen, een kerk. ‘Klein Vaticaan’ wordt het genoemd.

Zutphen was garnizoensstad en de naam Geweldigershoek herinnert aan de beul die lijfstraffen ten uitvoer bracht. In de Halterstraat valt het kleine hofje op van de Lutherse Kerk, het gebedshuis voor Duitse huurlingen die in Zutphen waren ingekwartierd. Een vrouw zit er nu in alle rust te lezen in de zon.

Langs de synagoge, de Nieuwstadskerk en de voormalige Mo(e)smarkt komen we terug bij het station. Wat een mooie wandeling en wat bijzondere stad.

Praktische informatie

Foto’s van stadswandeling Monumentaal Zutphen