wandelen Kootwijkerzand zandverstuiving

Hoog Buurlo | Trage tocht

Twee voormalige boerderijen, drie inwoners en een kudde schapen. Hoog Buurlo op de Veluwe. Op de kaart is het te herkennen aan de ruwe cirkel eromheen – een beukenlaan uit 1850 van vier en een halve kilometer in het rond. In de koelte van de hoge bomen begint de wandeling.

Voorbij de nederzetting met schaapskooi en een groots openluchtboomwortelsysteem langs het pad, slaat de route rechtsaf. Slingerend gaat het langs een leemkuil met een bodempje water en richting de weidse Buurlosche heide.

De glooiende vlakte is deels paars, maar ook groen en geel van de grassen die er groeien en waaruit steeds onverwacht vogels wegschieten. In de verte staat een herder in het veld met zijn kudde schapen dicht bij elkaar. Enkele honden rennen er enthousiast omheen.

Een vreemd geluid dringt zich op. Als een grote stier die krachtig door zijn neus blaast. Oppassen voorbij de heuvel, maar er is geen vee te bekennen. Later blijkt bij het fietspad een militair schietterrein te liggen waar doffe explosies klinken. Een flink deel van de wandeling blijven ze te horen.

Over een verharde weg loopt de route langs drie verspreid staande identieke gebouwen uit het interbellum. Opvallend en monumentaal. Het zijn voormalige zendgebouwen, nu van Staatsbosbeheer.

Na een afslag volgt de route een hek dat een ‘Rustgebied voor het wild’ afbakent. Het valt niet mee om wild te zijn. In de bloeiende heide doen bijen hun gonzende werk.

Voorbij een groep huizen volgen meer hekken en tekent zich ‘de kathedraal’ af. Het A-gebouw van Radio Kootwijk. Een eeuw geleden gebouwd om radio- en telegrafiecontact te onderhouden met voormalig Nederlands-Indië.

Vanaf een bank langs het fietspad zien we hoe bessen en bloemen de berm extra kleur geven. De zon schijnt en hoewel het vest niet aan hoeft, zoeven echtparen in windjacks voorbij. “Er zitten overal wel mensen,” zegt één. Een ander schrikt als ze rakelings langs de rand van het verharde pad rijdt.

Vogels en vlinders vliegen vrij over het hek rond een terrein met wisenten. Een man met camera, statief en een rugzak zwaar van de apparatuur verkiest de zandweg. Even later staat hij op de top van een heuvel te fotograferen. De heide bloeit zover het oog reikt. Zelfs op het midden van een zandweg.

Na een tijd is te zien wat heidebranden doen. Planten liggen zwartgeblakerd op het zand. Hoe verder we komen hoe meer velden zwart en plat zijn. Op plekken staan jonge struiken uitbundig te bloeien, maar het zijn plukken en plukjes in een verschroeid land.

Tot dusver is loopt het lekker doordat de regen het zand heeft verhard. Sporen van klauwen en hoeven tekenen zich erin af. Nu de route de zandverstuiving nadert, wordt het zand muller. De heidebegroeiing houdt op en er is almaar meer zand, met heuvels en hier en daar struiken of bomen.

In de lucht hebben wolken de overhand gekregen. Ze kleuren steeds donkerder grijs. De top van een heuvel biedt uitzicht rondom op een verlaten Kootwijkerzand. Op twee mannen na. Of we morinelplevieren gezien hebben, vragen ze, terwijl het zacht begint te miezeren.

De route leidt rechtsaf langs de Dikke Bart, waar ooit een dorp stond, terug naar verbrande en bloeiende heidevelden en het bos. Op het mulle zandpad slingert een donker slangetje zich pijlsnel onder een heideplant.

Waar witte berkenstammen afsteken tegen het paars van de bloemetjes wordt het zand weer harder. Op de kruising met een fietspad is het een moment lang plots weer druk.

Dan kronkelt de wandeling verder door het Kootwijkerbovenbosch langs plekken met namen als Brummelkamer en Schelmeer naar het voormalige zendstation. Wie wil, kan naar het hoofdgebouw lopen. Een kolos van beton waar van buiten niet veel aan te zien is.

De route gaat verder door het bos richting de Turfberg. Het pad slingert tussen de bomen door, waar plots een donkergroene figuur staat met twee korte armen en een gele helm op – een zeldzame, roestige oude brandkraan.

Voorbij de weg en een huis komt de route terug op de beukenlaan rondom Hoog Buurlo. De laan, die als brandwering dient doordat er op de grond niets groeit, is statig en koel. Mooi ook, net als deze hele wandeling.

Praktische informatie

Foto’s van Trage tocht Hoog Buurlo